Nim diabeł dowie się, że nie żyjesz

W filmach Sidneya Lumeta nie było miejsca na gładzenie widza po głowie i nadzieję, że wszystko skończy się dobrze. Nie żyło się w nich długo i szczęśliwie, a życie uderzało w twarz z każdej strony. Nie inaczej jest w ostatnim filmie zmarłego w kwietniu wielkiego reżysera. Nim diabeł dowie się, że nie żyjesz to przypowieść o błędnych wyborach i chęci ucieczki od ich konsekwencji.

Na pewno niejednokrotnie słyszeliście o udawanych napadach na banki, kantory czy sklepy jubilerskie, organizowane przez rodzinę właścicieli czy ich samych, służące wyłudzeniu odszkodowania. Co jednak powiedzielibyście na sytuację, w której dwaj synowie postanawiają okraść sklep jubilerskie rodziców, bez informowania ich o tym?

Tak właśnie postępują Andy i Hank Hansonowie, zdesperowani bracia, którym wierzyciele grożą śmiercią i dużo gorszymi rzeczami. Wiedzą, że sklep rodziców jest wysoko ubezpieczony, dlatego nie martwią się o ich przyszłość, jednak to, co miało być przestępstwem doskonałym, okazuje się najgorszą rzeczą, jaką bracia kiedykolwiek zrobili.

W tym momencie muszę zakończyć streszczenie fabuły, ponieważ każdy następny detal mógłby naprawdę pozbawić potencjalnych widzów potężnych emocji i napięcia, jakie towarzyszy seansowi z ostatnim filmem Lumeta. To jeden z filmów, których koniec jesteśmy w stanie przewidzieć, a jednak pełni przejęcia oglądamy do końca. Jeden z tych obrazów, w których jeżeli coś może pójść źle, to na pewno tak będzie.

Świetny aktorski trójkąt: Philip Seymour Hoffman, Ethan Hawke i Marisa Tomei napędza spiralę zakłamania i autodestrukcji. Wyniszczeni, osamotnieni i zagrożeni, Andy i Hank skazani są na porażkę. Lumet pokazuje ludzi, którzy zapędzeni w pułapkę dopuszczają do głosy zwierzęce instynkty i chęć przeżycia. Przeciwstawia zaszczutych synów surowemu i bezwzględnemu ojcowi, który w imię zemsty wyzbywa się rodzicielskich uczuć i – nie mając nic do stracenia – bierze sprawiedliwość w swoje ręce.

To nie jest przyjemny do oglądania film. Warto jednak zwrócić na niego uwagę, bo to jeden z mniej znanych tytułów Sidneya Lumeta w naszym kraju, a przede wszystkim znakomicie nakręcony i zagrany ponury thriller. I ostatnie dzieło znakomitego reżysera.

Tytuł: Nim diabeł dowie się, że nie żyjesz
Tytuł oryginalny: Before the Devil Knows You’re Dead
Premiera: 6.09.2007
Reżyseria: Sidney Lumet
Scenariusz: Kelly Masterson
Zdjęcia: Ron Fortunato
Muzyka: Carter Burwell
Obsada: Philip Seymour Hoffman, Ethan Hawke, Marisa Tomei, Albert Finney, Brían F. O’Byrne, Michael Shannon, Amy Ryan