Szkolny chwyt

Szkolna klasa i to, co dzieje się za jej zamkniętymi drzwiami, to bardzo wdzięczny filmowy temat. Wystarczy wspomnieć nagrodzoną w 2007 r. w Cannes Klasę, by uświadomić sobie, że wzięcie na filmowy warsztat szkolnej tematyki jest jedną z prostszych dróg, by uzyskać aklamację krytyków.

Szkolny chwyt przynosi fabularną woltę – tym razem szkoła jest w porządku, uczniowie nie pochodzą z patologicznych środowisk i wręcz pałają żądzą wiedzy. Tym razem kto inny jest w stadzie czarną owcą. Ryan Gosling tworzy postać pogrążonego w narkotykowym nałogu nauczyciela historii, który swoją profesję traktuje zarówno jako formę pokuty, jak i jedynej łączności z rzeczywistym światem. Mimo to, zaraz po opuszczeniu murów szkoły, Dan pogrąża się w oparach toksyn, stając się człowiekiem, przed którymi przestrzega swoich nastoletnich uczniów.

Słabość pedagoga dostrzega jedna z uczennic, Drey (w bardzo dobrej roli Shareeka Epps), która zawiera z Danem nietypową, obopólnie terapeutyczną relację. Wydaje się jednak, że to przede wszystkim nauczyciel skorzysta na tej znajomości. Małoletnia uczennica żyje na marginesie uczciwego życia, a przyjaciel-narkoman nie pomaga rezolutnej Drey w ustaleniu właściwych wzorców. Mimo to zbliżają się do siebie – oboje pragną bowiem świadomości bycia potrzebnym. Ona wybacza mu akty degeneracji, on próbuje zastąpić jej ojca i brata. Ich więź – choć irracjonalna i ze wszech miar ryzykowna – wytrzymuje momenty słabości Dana i chłodny dystans jego uczennicy.

Wspaniały aktorski duet jest jednak sztuką dla sztuki. Film Ryana Flecka nie stawia żadnych pytań, nie oferuje wstrząsu, a główny bohater nie doświadcza katharsis. Jeżeli spodziewacie się tragedii na ekranie – nie doświadczycie jej. Szkolny chwyt wydaje się być pomnikiem talentu aktorskiego Goslinga i Epps, ale niczym więcej. Nie dziwią prestiżowe wyróżnienia dla głównych bohaterów – z nominacją do Oscara za główną rolę męską na czele – ale warstwa treści tego dramatu nie przystaje do formy.

Widać, że Fleck próbował. Pojawiająca się na chwilę była narzeczona, wyglądające na nienajlepsze relacje z ojcem – to mogło stworzyć ciekawe, wiarygodne tło dla głównego bohatera. Jednak wątki te nie zostały rozwinięte, a nam nie udało się dowiedzieć więcej o zagubionym nauczycielu. I tego Szkolnemu chwytowi zabrakło, by porwać widza.

Tytuł: Szkolny chwyt
Tytuł oryginalny: Half Nelson
Premiera: 23.01.2006
Reżyseria: Ryan Fleck
Scenariusz: Ryan Fleck, Anna Boden
Zdjęcia: Andrij Parekh
Muzyka: Broken Social Scene
Obsada: Ryan Gosling, Shareeka Epps, Anthony Mackie, Tina Holmes, Monique Gabriela Curnen